ZOO - owca wrzosówka

Owca rasy wrzosówka wywodzi się od północnych owiec krótkoogoniastych (Ovis brachyra borealis). Przed ponad pół wiekiem owca ta, której pogłowie obejmowało około 1 populacji owiec północno-wschodnich kresów Polski, była tematem studium prof. M. Czai. w okresie po II wojnie światowej wrzosówki były owcami dość popularnymi. Jeszcze w 1955 roku pogłowie ich stanowiło około 3% krajowej populacji owiec, czyli około 120 tysięcy sztuk. w następnych latach obserwowano raptowny spadek pogłowia tej rasy, spowodowany głównie zainteresowaniem producentów wełną białą. Spowodowało to wypieranie wrzosówek przez szlachetniejsze rasy owiec oraz jej krzyżowanie, głównie z trykami ras białych.

Gdy wystąpiła bardzo wyraźnie możliwość wyginięcia tej rasy, Instytut Zootechniki w latach 1972-1973 dokonał zakupu w północno-wschodniej części Polski 130 sztuk maciorek i 10 tryków. Liczba ta została uzupełniona o 30 maciorek i 17 tryków wrzosówek z Zootechnicznego Zakładu Doświadczalnego Instytutu Zootechniki w Balicach koło Krakowa. Cały ten materiał (160 maciorek i 27 tryków) został zlokalizowany w Zootechnicznym Zakładzie Doświadczalnym Instytutu Zootechniki Czechnica koło Wrocławia. Realizowany w następnych latach program hodowli zachowawczej owiec tej rasy oraz dotacje dla utrzymujących ją hodowców wpłynęły na jej uratowanie i rozwój. Pod koniec lat 90. liczba maciorek wrzosówkowych wynosiła 2270 sztuk.

Jednak, od roku 1991, w związku z upadkiem wielu gospodarstw państwowych, które zajmowały się hodowlą owiec tej rasy, nastąpił wyraźny spadek ich pogłowia - do liczby 1500 sztuk zlokalizowanych w 4 stadach. w ostatnim okresie obserwuje się bardzo powolny wzrost pogłowia objętego kontrolą użytkowości, które w 2003 roku liczyło 1623 sztuki zlokalizowane w 8 stadach.

Oprócz populacji hodowlanej, istnieje jeszcze w kraju około 600 sztuk owiec wrzosówek użytkowych (przeważnie bez pełnej dokumentacji pochodzenia), które ze względu na typową dla tej rasy asezonalność kryte są częściej niż jeden raz w roku (czasem nawet dwa razy w roku) trykami ras mięsnych (np. Berrichonne du Cher). Wykorzystując bardzo dobry potencjał rozrodczy tej rasy (asezonalność oraz wysoką plenność), uzyskuje się wyraźnie zwiększoną produkcję jagniąt rzeźnych, które w porównaniu z wyjściową rasą mateczną charakteryzują się zdecydowanie wyższym tempem wzrostu i lepszym umięśnieniem.