ZOO - gołębie

Gołąb skalny (Columba livia) to średni, osiadły ptak z rodziny gołębiowatych, zamieszkujący południową Europę, północne wybrzeża Francji i Wysp Brytyjskich, południową i środkową Azję oraz północną Afrykę.

Gołąb domowy (Columba livia forma domestica) to udomowiona około 4000 lat temu przez Fenicjan i występująca w wielu rasach forma gołębia skalnego.

Gołąb miejski (Columba livia forma urbana) to forma kosmopolityczna, wywodząca się od gołębia skalnego i zamieszkująca wszystkie większe miasta Europy i większości świata. w Warszawie na km² w okresie letnim przypada od 390 do 680, a w zimowym 970 - 1740 gołębi miejskich. Istnieją dwie hipotezy na temat pochodzenia populacji miejskich. Starsza tradycyjna zakłada, że tworzą ją zdziczali uciekinierzy z hodowli. Natomiast wg nowszej, alternatywnej, jeszcze na terenie pierwotnego zasięgu występowania gołębie skalne skolonizowały europejskie miasta, wykorzystując kamienne budynki jak skały, a następnie rozprzestrzeniły się na całą Europę i świat. Niewątpliwie natomiast populacje miejskie są stale zasilane przez kolejnych uciekinierów z hodowli.

Obie płci ubarwione są jednakowo. Upierzenie mają niebieskawoszare z niebieskofioletowymi plamami o metalicznym połysku na bokach szyi, na wierzchu ramieniowej części skrzydeł dwa podłużne ciemne pasy. Biały kuper. Skrzydła od spodu białe, z wąskim, ciemnym tylnym brzegiem, co jest dobrze widoczne w locie. Na końcu ogona ciemny pasek. Oczy czerwone, dziób wąski, ciemnoszary z białą woskówką.

Gołębie miejskie są polimorficzne: część osobników (ok. 10%) jest ubarwiona identycznie lub podobnie jak gołębie skalne, a pozostałe są w różnym stopniu melanistyczne lub wykazują inne cechy wynikające m.in. z krzyżowania się z gołębiami hodowlanymi. w porównaniu do dzikich gołębi skalnych, gołębie domowe mają krótszy i masywniejszy dziób oraz większą woskówkę.

Rozmiary:
długość ciała ok. 31-36 cm,
rozpiętość skrzydeł ok. 63 - 69 cm
waga: ok. 300 g

Głos jaki z siebie wydają to gruchanie - głębokie, dudniące gruu, młode gołębie piszczą domagając się karmienia (nawet gdy już są wypierzone i latają w obecności gołębi dorosłych).

Długość życia gołębia to średnio 3 lata.

Gołębie zamieszkują skalne ściany zarówno na morskich wybrzeżach, jak i równinach czy górach. Forma miejska synantropijna, licznie zamieszkuje miasta, traktując ściany budynków w ten sam sposób jak forma dzika skalne stromizny. Unika zadrzewień.

Pożywieniem gołębi są różnego rodzaju nasiona i owoce (w mieście odpadki), również żołędzie, jagody, drobne ślimaki. Żerują na skałach, terenach pokrytych piaskiem lub niską roślinnością zielną.

Okres lęgowy u gołębi miejskich trwa praktycznie przez cały rok (2-3 lęgi w roku), mniejsze natężenie zachowań godowych ma miejsce jedynie w grudniu i styczniu. Maksymalnie 8 lęgów w roku. z reguły gniazduje w koloniach, w skalnych szczelinach i niszach. w mieście w zagłębieniach ścian budynków. Gniazdo stanowi mała sterta bezładnie ułożonych gałązek.

Samica składa 2 białe jaja z lekkim, zielonkawym połyskiem. Jaja są wysiadywane przez okres ok. 17 dni przez oboje rodziców, lecz udział samicy jest znacznie większy. Młode pisklęta wykluwają się po 16-19 dniach, opuszczają gniazdo po 35-37 dniach.

W Polsce gołąb jest objęty ścisłą ochroną gatunkową na podstawie § 1 pkt 1 lit. a i § 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 28 września 2004 w sprawie gatunków dziko występujących zwierząt objętych ochroną (Dz. U. Nr 220, poz. 2237).

Rasy gołębia skalnego (domowego)

• Akermański
• Bagdeta norymberska
• Barwnogłówka królewiecka
• Barwnogłówka poznańska
• Berliński długi
• Berliński krótkodzioby
• Besarabski
• Białogłówka gumbińska
• Bielcki krótkodzioby

• Bieluch
• Blondyneta
• Blueta
• Bok nikołajewski
• Cauchois
• Czajka saksońska
• Czilik rostowski
• Dolnośląski biały łapciaty
• Dragon
• Garłacz angielski
• Garłacz brneński
• Garłacz górnośląski

• Garłacz pomorski
• Garłacz siodłaty
• Gil
• Grzywacz polski
• Indian
• Jaskólec
• Jejski dwuczuby
• Karier angielski
• Kasselski lotny
• King
• Kiszyniowski krótkodzioby
• Krakowski końcaty
• Krótkodzioby polski

• Krymka białostocka
• Krymka litewska
• Lotny Kriukowski
• Kurak maltański
• Kurak modeński
• Lahore
• Lazurek
• Lentacz rżewski
• Loczek
• Łabędź rostowski
• Łabędź stargardzki
• Łódzki pstry
• Maściuch polski
• Maściuch polski koroniasty

• Mewka chińska
• Mewka jednokolorowa
• Mewka niemiecka tarczowa
• Mewka polska
• Mniszka rostowska
• Motyl warszawski
• Murzyn polski
• Olbrzym amerykański
• Olbrzym rzymski
• Orlik polski
• Orlik wileński
• Pawik
• Perłowy
• Perukarz
• Pocztowy ozdobny
• Pocztowy sportowy
• Pocztowy standard
• Podbródek hanowerski
• Połtawski czarnioogoniasty
• Praski krótkodzioby
• Ryś polski
• Satyneta
• Show homer
• Skowronek koburski
• Sokół gdański
• Srebrniak polski
• Sroczka polska

• Sroka niemiecka
• Staluch polski
• Stawak polski
• Stralzundzki wysokolotny
• Strasser
• Szek budabeszteński
• Szek polski
• Szek polski wywrotny
• Teksaner
• Tippler lotny
• Tippler angielski
• Tippler zagłębiowski
• Turkot bucharski
• Turkot niemiecki

• Wiedeński długi
• Wiedeński krótkodzioby
• Wołżański czerwonopierśny
• Wrocławski mięsny
• Wywrotek mazurski
• Wywrotek odeski
• Wywrotek pomorski
• Zakonniczka
• Zamojski